Η σύγχρονη πόλη των Χανίων είναι ιδρυμένη στη θέση μίας σημαντικής αρχαίας κρητικής πόλης, της Κυδωνίας ή ku-do-ni-ja των πινακίδων της Γραμμικής Β΄ γραφής. Η παράδοση αναφέρει ότι ήταν μία από τρεις πόλεις που ίδρυσε ο βασιλιάς Μίνως στην Κρήτη.
Η Άπτερα, η οποία βρίσκεται σε απόσταση 15 περίπου χλμ. από την πόλη των Χανίων και πάνω από τον κόλπο της Σούδας, υπήρξε στα μινωικά χρόνια μία από τις σπουδαιότερες πόλεις - κράτη της Κρήτης. Βρίσκεται σε ένα εκτεταμένο υψίπεδο με υψόμετρο 200μ. με μια εκπληκτική θέα προς τον κόλπο της Σούδας.
Το Βυζαντινό Τείχος περιβάλλει το λόφο του Καστελλίου στον οποίο εντοπίζεται η πρώτη κατοίκηση της πόλης. Κατασκευάστηκε το 12ο αιώνα και το περίγραμμά του είναι ακανόνιστο με κατά μήκος άξονα από την Ανατολή προς τη Δύση, όπου ήταν και οι δυο κεντρικές πύλες του.
Πρόκειται για το τελευταίο προς τα δυτικά κτίριο του συγκροτήματος των 17 νεωρίων.Η κατασκευή του κτιρίου άρχισε το 1585 από τον προβλεπτή Alvise Grimani. Με την προσθήκη του ορόφου το 1872, επί τουρκοκρατίας, άρχισε μια καινούρια εποχή για το Μεγάλο Αρσενάλι.
Στη βορειοδυτική πλευρά του λιμανιού της πόλης των Χανίων, οι Βενετοί κατασκεύασαν το Revellino del Porto, ένα οχυρωματικό έργο ικανό να αποτρέψει κάθε εχθρικό κίνδυνο για το λιμάνι. Η κατασκευή του ξεκίνησε το 1610 και ολοκληρώθηκε μερικά χρόνια πριν την πτώση της πόλης στους Τούρκους το 1645.
Ένα από τα αξιόλογα χτίσματα της Ενετικής περιόδου είναι η Πύλη του Μεγάρου Renier. Πρόκειται για Μέγαρο (Palazzo) της ομώνυμης Βενετοκρητικής οικογένειας µε το μικρό οικογενειακό παρεκκλήσι του Αγ. Νικολάου και την εντυπωσιακή είσοδο µε την λατινική επιγραφή και το οικόσημο της οικογένειας.
Ο Προμαχώνας Sabbionara (της άμμου), διατηρεί μέχρι σήμερα το ανάλογο τουρκικό όνομα Κουμ - Καπί (Kum Kapisi =Πόρτα της Άμμου) και βρίσκεται στη βορειοανατολική γωνιά των ενετικών οχυρώσεων και είναι εξολοκλήρου κτισμένος μέσα στη θάλασσα. Στο μέτωπο του προμαχώνα σώζεται κυκλικό έμβλημα με το λιοντάρι του Αγίου Μάρκου και οικόσημα.
Την περίοδο της Ενετικής Κατοχής (1204-1669), οι Ενετοί θέλοντας να κάνουν έντονη την παρουσία τους στην Κρήτη, κατασκεύασαν έναν σημαντικό αριθμό Νεωρίων (arsenali), στα Χανιά, στα οποία θα επισκευάζονταν τα πλοία του βενετσιάνικου στόλου κατά την περίοδο του χειμώνα. Τα δύο πρώτα νεώρια να δημιουργήθηκαν περί το 1526 στην πόλη των Χανίων.
Είναι το μοναδικό από τα τζαμιά της πόλης των Χανίων που σώζονται σήμερα, το οποίο και ανάγεται στο δεύτερο μισό του 17ου αιώνα. Το τζαμί βρίσκεται στο Ενετικό λιμάνι των Χανίων. Το τέμενος Κιουτσούκ (μικρού) Χασάν ή Γιαλί Τζαμισί (τζαμί του γιαλού) στα Χανιά, όπως επικράτησε να λέγεται, αποτελεί λαμπρό δείγμα ισλαμικής τέχνης της Αναγέννησης.
Ο Αιγυπτιακός Φάρος, που ένας από τους παλαιότερους στον κόσμο, δεσπόζει περήφανος στο παλιό Λιμάνι των Χανίων. Ο θαλασσοδαρμένος, πέτρινος φάρος που στέκει στην άκρη του λιμενοβραχίονα, δεν αποτελεί μόνο το «φύλακα» του παλιού ενετικού λιμανιού, αλλά και το πιο φημισμένο στολίδι του.
Στην πλατεία της Σπλάντζιας βρίσκεται η εκκλησία του Αγίου Νικολάου, η οποία κτίστηκε λίγο πριν το 1320, επί Ενετών, ως μοναστήρι του τάγματος των Δομινικανών μοναχών. Μετά την επικράτηση των Τούρκων στα Χανιά το 1645, ο ναός μετατράπηκε σε τέμενος και ονομάστηκε Χιουγκάρ Τζαμισί (το τζαμί του Ηγεμόνα-Αυτοκράτορα), προς τιμήν του σουλτάνου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, Ιμπραήμ.
Η Δημοτική Αγορά Χανίων, συνολικού εμβαδού 4.000 τ.μ., βρίσκεται στο κέντρο των Χανίων, στο σημείο που σήμερα χτυπά η καρδιά της πόλης. Η θεμελίωση της ξεκίνησε στις 14 Αυγούστου 1911, στο σημείο όπου στεκόταν επί Ενετοκρατίας ο κύριος προμαχώνας των οχυρώσεων ενώ η κατασκευή του κτιρίου ολοκληρώθηκε το δεύτερο εξάμηνο του 1913.
Ένα από τα πιο δημοφιλή σημεία που προσφέρουν πανοραμική θέα προς τα Χανιά, είναι οι Τάφοι των Βενιζέλων, λίγα χιλιόμετρα ανατολικά από την πόλη, στο δρόμο για το Ακρωτήρι και το αεροδρόμιο. Εδώ βρίσκονται οι τάφοι του χαρισματικού Έλληνα πολιτικού - και επτά φορές πρωθυπουργού της Ελλάδας - Ελευθέριου Βενιζέλου και του γιού του Σοφοκλή Βενιζέλου, που διατέλεσε επίσης πρωθυπουργός της Ελλάδας από το 1943 μέχρι το 1952.
Ένα σημαντικό σημείο περιπάτου και αναψυχής στην πόλη των Χανίων είναι ο Δημοτικός Κήπος, ο οποίος βρίσκεται μεταξύ των οδών Ανδρέα Παπανδρέου και Τζανακάκη. Είναι έργο του φιλέληνα Ρεούφ Πασά που σχεδιάστηκε το 1870 σε ευρωπαϊκά πρότυπα και φυτεύτηκε με πολλά αειθαλή δένδρα και φυτά με την επίβλεψη και την επιμέλεια του ίδιου του Πασά.
Στα διοικητικά όρια της πρώην κοινότητας Βαρυπέτρου και συγκεκριμένα σε απόσταση 1,8 χλμ.
ανατολικά-νοτιοανατολικά του ομώνυμου οικισμού και 7 περίπου χλμ. νότια-νοτιοδυτικά της πόλεως των
Χανίων, βρίσκεται ένας μεγάλος, επιμήκης και βραχώδης λόφος, με υψόμετρο περί τα 380μ., που
αποτελεί μια σημαντικότατη αρχαιολογική περιοχή.
ΤΑ ΜΠΟΥΤΣΟΥΝΑΡΙΑ, ιστορική τοποθεσία στην κοιλάδα του Κλαδισού, με πηγές κα
...
